W strukturze kosztów nowoczesnej firmy transportowej, opłaty drogowe (myto) stanowią zazwyczaj drugą największą pozycję po paliwie – szacuje się, że w transporcie międzynarodowym mogą one pochłaniać od 15% do nawet 25% wszystkich wydatków operacyjnych. O ile stawki bazowe za przejazd autostradą są ustalane przez rządy i zarządców dróg, o tyle ostateczna kwota na fakturze zależy od wybranego operatora i sposobu rozliczania. Jeśli nie weryfikujesz tych kosztów regularnie, Twoja marża może niepotrzebnie topnieć.
W branży TSL panuje przekonanie, że myto to “podatek”, którego nie da się uniknąć. To prawda tylko połowicznie. Nie unikniemy samej opłaty za przejazd, ale możemy uniknąć szeregu prowizji i kosztów ukrytych, które narastają wokół obsługi tych płatności. Wielu przewoźników latami korzysta z tych samych urządzeń pokładowych (OBU), traktując je jako “zło konieczne”. Tymczasem rynek EETS (European Electronic Toll Service) dynamicznie się zmienia, a lojalność wobec starych umów często oznacza przepłacanie – podobnie jak w przypadku nieaktualizowanego abonamentu telefonicznego czy starej oferty bankowej.
Gdzie szukać oszczędności? Anatomia ukrytych kosztów
Dla dyspozytora i właściciela firmy kluczowa jest prostota – auto ma jechać, a opłaty mają być uregulowane. Jednak z perspektywy finansowej, diabeł tkwi w szczegółach umowy z dostawcą urządzeń tollingowych. Analizując faktury, warto zwrócić uwagę na cztery krytyczne obszary, w których najczęściej dochodzi do “wycieku” pieniędzy:
1. Prowizje i opłaty systemowe
Standardem rynkowym jest niewielka prowizja od obrotu. Jednak niektórzy dostawcy rozbijają ją na kilka pozycji: “opłatę systemową”, “ubezpieczenie kredytowe” czy dodatkowe narzuty procentowe. Często są one słabo widoczne na zbiorczej fakturze, a w skali roku przy flocie kilku czy kilkunastu aut tworzą kwoty rzędu tysięcy euro.
2. Koszty operacyjne urządzenia (OBU)
Czy płacisz za wysyłkę urządzenia? Czy ponosisz koszt za zmianę numeru rejestracyjnego przypisanego do boxa? A co, jeśli auto stoi w serwisie przez dwa tygodnie – czy operator nalicza “opłatę za brak aktywności” (inactivity fee)? W wielu starszych modelach rozliczeń każda taka operacja to dodatkowe 10, 20 czy 50 euro doliczane do rachunku.
3. Pułapka walutowa (Spread)
To często najbardziej kosztowny, a najmniej widoczny element. Opłaty drogowe w Europie naliczane są w wielu walutach: PLN, HUF (Węgry), CZK (Czechy), DKK (Dania), SEK (Szwecja) czy CHF (Szwajcaria). Jeśli Twój dostawca przelicza te waluty na EUR po własnym kursie, zazwyczaj dolicza sobie marżę (spread). Różnica rzędu 1-2% na kursie, przy rocznych obrotach firmy transportowej, to gigantyczne kwoty, które oddajesz pośrednikowi “za nic”.
4. Rozdrobnienie systemów
Korzystanie z kilku różnych urządzeń na szybie to nie tylko problem estetyczny czy widoczności dla kierowcy. To przede wszystkim koszty administracyjne. Każdy system to oddzielna faktura, oddzielna kaucja, oddzielny proces reklamacji i księgowania.
EETS – standard, który zmienia zasady gry
Odpowiedzią na chaos w opłatach jest system EETS (Europejska Usługa Opłaty Elektronicznej). Jego założeniem jest “jeden box, jedna umowa, jedna faktura”. Dobre urządzenie EETS powinno obsługiwać nie tylko główne kraje tranzytowe (Niemcy, Francja, Austria), ale także rynki specyficzne (Polska, Węgry, Skandynawia) oraz infrastrukturę dodatkową: mosty, tunele i parkingi.
Przejście na nowoczesny system EETS to moment, w którym warto porównać tabelę opłat.
Analiza rozwiązania: OMV SmartPass
Jako przykład rozwiązania, które agresywnie walczy z kosztami dodatkowymi, warto przeanalizować OMV SmartPass (oparty na technologii Telepass). Analiza struktury opłat tego rozwiązania w porównaniu do standardów rynkowych pokazuje, gdzie realnie można uciąć koszty.
Przejrzystość kosztów – za co NIE płacisz?
Bazując na danych technicznych operatora, model rozliczeń OMV eliminuje większość opłat administracyjnych, które u konkurencji są standardem.
| Rodzaj opłaty | Standard rynkowy / Konkurencja | OMV SmartPass |
|---|---|---|
| Opłata systemowa (%) | Często naliczana | Brak |
| Ubezpieczenie kredytowe (%) | Często naliczane | Brak |
| Opłata za wysyłkę OBU | Płatna | Brak |
| Opłata za brak aktywności | Płatna (gdy auto nie jeździ) | Brak |
| Zmiana nr rej. pojazdu | Płatna | Brak |
| Kara za wczesny zwrot | Często stosowana | Brak |
| Opłata roczna | Często stosowana | Brak |
| Opłata za przewalutowanie | Prawie zawsze doliczana | Brak |
W przypadku OMV SmartPass ponosisz standardową opłatę miesięczną za wynajem urządzenia, opłatę aktywacyjną (personalizacja) oraz prowizję (surcharge), ale zdejmujesz z barków ciężar szeregu opłat manipulacyjnych. Co ważne – nie płacisz kar za to, że auto stoi (np. w martwym okresie).
Przewalutowanie po kursie EBC – kluczowa różnica
To prawdopodobnie najmocniejszy punkt tego rozwiązania z perspektywy finansowej. OMV SmartPass stosuje kursy referencyjne Europejskiego Banku Centralnego (ECB).
Co to oznacza w praktyce?
Kursy EBC są kursami średnimi, publikowanymi codziennie, służącymi do rozliczeń między bankami centralnymi. Nie zawierają one marży kupna/sprzedaży (spreadu), którą narzucają banki komercyjne czy inni operatorzy kart paliwowych. Dzięki temu płacąc za węgierskie czy czeskie drogi, rozliczenie następuje po najkorzystniejszym możliwym przeliczniku w danym dniu. To realnie obniża całkowity koszt o 1-2%.
Zasięg i wygoda dla dyspozytora
Urządzenie działa w systemie “Plug & Play” w większości krajów Europy, co drastycznie upraszcza zarządzanie flotą.
- Pokrycie krajów: Austria, Belgia, Bułgaria, Szwajcaria, Czechy, Niemcy, Dania, Hiszpania, Francja, Chorwacja, Węgry, Włochy, Norwegia, Polska (e-TOLL, A1, A4), Portugalia, Szwecja, Słowenia, Słowacja.
- Infrastruktura dodatkowa: Urządzenie automatycznie opłaca przejazdy przez kluczowe tunele (np. Liefkenshoek w Belgii, tunel pod Karawankami), mosty (słynny Storebælt i Øresund łączące Danię ze Szwecją) oraz wybrane parkingi strzeżone (Francja, Włochy).
Dla dyspozytora oznacza to koniec zmartwień o to, czy kierowca ma wykupioną winietę na dany most lub czy ma gotówkę na tunel. Wszystko rejestruje się automatycznie na jednym urządzeniu.
Lista wszystkich dróg, mostów, tuneli i promów objętych OMV SmartPass:
| Kraj | Rodzaj opłaty / Obiekt | Szczegółowe odcinki i informacje dodatkowe |
|---|---|---|
| Austria | Opłaty drogowe + odcinki specjalne | Tunel Gleinalm/Bosruck (A9), Tunel Tauern (A10), Tunel Karawanken (A11), Inntal Autobahn (A12), Autostrada Brenner (A13), Tunel Arlberg (S16), Most Europabrücke |
| Belgia | Opłaty drogowe | Tunel Liefkenshoek (rozliczany w ramach sieci francuskiej) |
| Bułgaria | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Chorwacja | Sieć HAC (Autostrady) | A1, A3, A4, A5, A6, A7, A10, A11 oraz droga D425 |
| Dania | Mosty i promy | Most Fjordforbindelsen, Most Øresund (do Szwecji), Most Storebælt, promy wg easygo.com |
| Francja | Opłaty drogowe + obiekty | Wiadukt Millau, Mosty: Tancarville, Normandzki, de l’île de Ré; Tunele: Puymorens, obwodnica Lyonu |
| Parkingi strzeżone | Dunkierka, Calais, Valenc Tev, Bézsiers, RUNGIS, CCI DEUX-SEVRES (A10/A83), DELTA PARK | |
| Hiszpania | Opłaty drogowe | Parkingi dla ciężarówek: Montseny (AP-7), Porta Barcelona (AP-7) |
| Niemcy | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Norwegia | Opłaty drogowe | Most Svinesund, inne mosty, tunele i promy wg easygo.com |
| Polska | e-Toll (Krajowy) | Z wyjątkiem prywatnych autostrad |
| Autostrada A4 | Odcinek Katowice – Kraków (oddzielny system) | |
| Portugalia | Opłaty drogowe | Rozliczana w ramach sieci hiszpańskiej; Mosty: 25 Kwietnia, Vasco da Gamy |
| Słowacja | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Słowenia | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Szwajcaria | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Szwecja | Mosty | Most Øresund (pomiędzy Danią a Szwecją) |
| Węgry | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Włochy | Opłaty drogowe | Prom Villa San Giovanni - Messina; Parking Autoport Sadobre (A22) |
Podsumowanie
Optymalizacja kosztów w firmie transportowej nie musi wiązać się z drastycznymi cięciami. Czasem wystarczy zmiana narzędzia do poboru opłat. Wybierając dostawcę myta, nie patrz tylko na zasięg urządzenia, ale przede wszystkim na tabelę opłat dodatkowych i mechanizm przewalutowania.
Jeśli Twoja firma szuka oszczędności i przejrzystości, rozwiązanie takie jak OMV SmartPass może przynieść wymierne korzyści już od pierwszego miesiąca użytkowania.
Chcesz sprawdzić, ile Twoja firma może zaoszczędzić przechodząc na OMV SmartPass?
Skontaktuj się z firmą ONYX, oficjalnym agentem OMV SmartPass w Polsce. Pomożemy przeanalizować Twoje obecne koszty i sprawnie przeprowadzimy proces wymiany urządzeń.
