Opłaty drogowe to obok paliwa jeden z największych kosztów w transporcie międzynarodowym. Stawki za kilometr ustalają państwa i zarządcy dróg. Ostateczna kwota na fakturze zależy jednak także od operatora i sposobu rozliczania. Ten poradnik pokazuje, gdzie poza samą stawką ucieka marża i jak obniżyć te koszty. Aktualne stawki dla poszczególnych krajów znajdziesz w cenniku opłat drogowych w 46 państwach Europy.
W branży TSL panuje przekonanie, że myto to “podatek”, którego nie da się uniknąć. To prawda tylko połowicznie. Nie unikniemy samej opłaty za przejazd, ale możemy uniknąć szeregu prowizji i kosztów ukrytych, które narastają wokół obsługi tych płatności. Wielu przewoźników latami korzysta z tych samych urządzeń pokładowych (OBU), traktując je jako “zło konieczne”. Tymczasem rynek EETS (European Electronic Toll Service) dynamicznie się zmienia, a lojalność wobec starych umów często oznacza przepłacanie - podobnie jak w przypadku nieaktualizowanego abonamentu telefonicznego czy starej oferty bankowej.
Gdzie szukać oszczędności? Anatomia ukrytych kosztów
Dla dyspozytora i właściciela firmy kluczowa jest prostota - auto ma jechać, a opłaty mają być uregulowane. Jednak z perspektywy finansowej, diabeł tkwi w szczegółach umowy z dostawcą urządzeń tollingowych. Analizując faktury, warto zwrócić uwagę na cztery krytyczne obszary, w których najczęściej dochodzi do “wycieku” pieniędzy:
1. Prowizje i opłaty systemowe
Standardem rynkowym jest niewielka prowizja od obrotu. Jednak niektórzy dostawcy rozbijają ją na kilka pozycji: “opłatę systemową”, “ubezpieczenie kredytowe” czy dodatkowe narzuty procentowe. Często są one słabo widoczne na zbiorczej fakturze, a w skali roku przy flocie kilku czy kilkunastu aut tworzą kwoty rzędu tysięcy euro.
2. Koszty operacyjne urządzenia (OBU)
Czy płacisz za wysyłkę urządzenia? Czy ponosisz koszt za zmianę numeru rejestracyjnego przypisanego do boxa? A co, jeśli auto stoi w serwisie przez dwa tygodnie - czy operator nalicza “opłatę za brak aktywności” (inactivity fee)? W wielu starszych modelach rozliczeń każda taka operacja to dodatkowe 10, 20 czy 50 euro doliczane do rachunku.
3. Pułapka walutowa (Spread)
To często najbardziej kosztowny, a najmniej widoczny element. Opłaty drogowe w Europie naliczane są w wielu walutach: PLN, HUF (Węgry), CZK (Czechy), DKK (Dania), SEK (Szwecja) czy CHF (Szwajcaria). Jeśli Twój dostawca przelicza te waluty na EUR po własnym kursie, zazwyczaj dolicza sobie marżę (spread). Nawet niewielka różnica na kursie, przy rocznych obrotach firmy transportowej, składa się na duże kwoty.
4. Rozdrobnienie systemów
Korzystanie z kilku różnych urządzeń na szybie to nie tylko problem estetyczny czy widoczności dla kierowcy. To przede wszystkim koszty administracyjne. Każdy system to oddzielna faktura, oddzielna kaucja, oddzielny proces reklamacji i księgowania.
EETS - standard, który zmienia zasady gry
Odpowiedzią na chaos w opłatach jest system EETS (Europejska Usługa Opłaty Elektronicznej). Jego założeniem jest “jeden box, jedna umowa, jedna faktura”. Dobre urządzenie EETS powinno obsługiwać nie tylko główne kraje tranzytowe (Niemcy, Francja, Austria), ale także rynki specyficzne (Polska, Węgry, Skandynawia) oraz infrastrukturę dodatkową: mosty, tunele i parkingi.
Przejście na nowoczesny system EETS to moment, w którym warto porównać tabelę opłat.
Analiza rozwiązania: OMV SmartPass
Jako przykład rozwiązania EETS warto przeanalizować OMV SmartPass (oparty na technologii Telepass). Pokazuje ono, na co patrzeć przy wyborze dostawcy: jedno urządzenie, jedna faktura, przeliczenie walut po kursie EBC i szeroki zasięg z obsługą po polsku.
Przewalutowanie po kursie EBC
To ważny punkt tego rozwiązania z perspektywy finansowej. OMV SmartPass stosuje kursy referencyjne Europejskiego Banku Centralnego (ECB).
Co to oznacza w praktyce?
Kursy referencyjne EBC są publikowane codziennie i nie zawierają marży kupna/sprzedaży (spreadu). Dzięki temu, płacąc za węgierskie czy czeskie drogi, wiesz, po jakim kursie przeliczono opłatę, i łatwo sprawdzisz to na fakturze.
Zasięg i wygoda dla dyspozytora
Urządzenie działa w systemie “Plug & Play” w większości krajów Europy, co drastycznie upraszcza zarządzanie flotą.
- Pokrycie krajów: Austria, Belgia, Bułgaria, Szwajcaria, Czechy, Niemcy, Dania, Hiszpania, Francja, Chorwacja, Węgry, Włochy, Norwegia, Polska (e-TOLL, A1, A4), Portugalia, Szwecja, Słowenia, Słowacja.
- Infrastruktura dodatkowa: Urządzenie automatycznie opłaca przejazdy przez kluczowe tunele (np. Liefkenshoek w Belgii, tunel pod Karawankami), mosty (słynny Storebælt i Øresund łączące Danię ze Szwecją) oraz wybrane parkingi strzeżone (Francja, Włochy).
Dla dyspozytora oznacza to koniec zmartwień o to, czy kierowca ma wykupioną winietę na dany most lub czy ma gotówkę na tunel. Wszystko rejestruje się automatycznie na jednym urządzeniu.
Lista wszystkich dróg, mostów, tuneli i promów objętych OMV SmartPass:
| Kraj | Rodzaj opłaty / Obiekt | Szczegółowe odcinki i informacje dodatkowe |
|---|---|---|
| Austria | Opłaty drogowe + odcinki specjalne | Tunel Gleinalm/Bosruck (A9), Tunel Tauern (A10), Tunel Karawanken (A11), Inntal Autobahn (A12), Autostrada Brenner (A13), Tunel Arlberg (S16), Most Europabrücke |
| Belgia | Opłaty drogowe | Tunel Liefkenshoek (rozliczany w ramach sieci francuskiej) |
| Bułgaria | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Chorwacja | Sieć HAC (Autostrady) | A1, A3, A4, A5, A6, A7, A10, A11 oraz droga D425 |
| Dania | Mosty i promy | Most Fjordforbindelsen, Most Øresund (do Szwecji), Most Storebælt, promy wg easygo.com |
| Francja | Opłaty drogowe + obiekty | Wiadukt Millau, Mosty: Tancarville, Normandzki, de l’île de Ré; Tunele: Puymorens, obwodnica Lyonu |
| Parkingi strzeżone | Dunkierka, Calais, Valenc Tev, Bézsiers, RUNGIS, CCI DEUX-SEVRES (A10/A83), DELTA PARK | |
| Hiszpania | Opłaty drogowe | Parkingi dla ciężarówek: Montseny (AP-7), Porta Barcelona (AP-7) |
| Niemcy | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Norwegia | Opłaty drogowe | Most Svinesund, inne mosty, tunele i promy wg easygo.com |
| Polska | e-Toll (Krajowy) | Z wyjątkiem prywatnych autostrad |
| Autostrada A4 | Odcinek Katowice - Kraków (oddzielny system) | |
| Portugalia | Opłaty drogowe | Rozliczana w ramach sieci hiszpańskiej; Mosty: 25 Kwietnia, Vasco da Gamy |
| Słowacja | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Słowenia | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Szwajcaria | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Szwecja | Mosty | Most Øresund (pomiędzy Danią a Szwecją) |
| Węgry | Opłaty drogowe | System ogólnokrajowy |
| Włochy | Opłaty drogowe | Prom Villa San Giovanni - Messina; Parking Autoport Sadobre (A22) |
Podsumowanie
Optymalizacja kosztów w firmie transportowej nie musi wiązać się z drastycznymi cięciami. Czasem wystarczy zmiana narzędzia do poboru opłat. Wybierając dostawcę myta, sprawdź zasięg urządzenia, sposób rozliczania i mechanizm przewalutowania.
OMV SmartPass to jedno urządzenie i jedna faktura w 19 krajach, z przeliczeniem po kursie EBC.
Chcesz sprawdzić, jak OMV SmartPass sprawdzi się w Twojej flocie?
Skontaktuj się z firmą ONYX, oficjalnym agentem OMV SmartPass w Polsce. Pomożemy przeanalizować Twoje obecne koszty i sprawnie przeprowadzimy proces wymiany urządzeń.
